Chamomilla als homeopathisch middel

 

Chamomilla (Cham.)**

 

echte kamille | [Compositae / Asteraceae] | cham. 2.0

 

CHEMISCHE OF WETENSCHAPPELIJKE IDENTITEIT

Matricaria chamomilla L. (syn. Matricaria recutita), ook gekend als echte of Duitse kamille; de werkzame bestanddelen zijn apigenine, chamazuleen en bisabolol.

 

OORSPRONG VAN HET MIDDEL

De plant:

• Éénjarige kruidachtige plant met typische witte stralenbloemen en geel hart.
• Oorspronkelijk afkomstig uit Zuid- en Midden-Europa; thans wereldwijd gekweekt.
• Groeit op droge, zandige bodems langs wegen en op akkers.
• De bereiding van de remedie gebruikt de verse bloeiende plant.

Medicinale toepassingen in fytotherapie:

• Klassiek gebruikt als krampstillend en ontstekingsremmend middel.
• Inwendig bij maag- en darmklachten, colicae en menstruatiepijnen.
• Uitwendig als wondreiniger, bij huidirritaties en slijmvliesontstekingen.
• Volksgeneeskundig als kalmerende thee bij kinderen met tandpijnklachten.

Homeopathische thema's van de Compositae:

• Overgevoeligheid voor pijn en externe prikkels als familiethema.
• Emotionele reactiviteit; snel overweldigd door lichamelijke of emotionele prikkels.
• Verwantschap met andere Asteraceae-middelen zoals Arnica, Bellis perennis en Cina.
• Gemeenschappelijk thema: bescherming van het kwetsbare zelf; reactie op aanraking en indrukken.

Positie in het systeem van Michal Yakir:

• Kolom 13 (verval, ineenstorting), rij 5 (gezin, groep, thuissfeer).
• Codering: 3-663.14.00.
• Thema's van rij 5: identiteit en bescherming binnen het gezin; kindgebonden emoties.
• Kolom 13: ontregeling en verlies van evenwicht bij pijnlijke ervaringen.

 

HOMEOPATHISCHE THEMA'S VOLGENS RAJAN SANKARAN

• Kerngewaarwording: de pijn is ondraaglijk en moet onmiddellijk worden verlicht.
• De patiënt ervaart elke pijnprikkel als extreem en reageert explosief.
• Hij eist hulp en geruststelling, maar reageert vervolgens afwijzend op wat aangeboden wordt.
• De paradox: vragen om iets en het daarna weigeren is een kernexpressie.
• Lichamelijke klachten ontstaan na boosheid of ergernis als uitlokkende factor.
• Miasme: Acuut miasma: de reactie is onmiddellijk, intens en overweldigend; er is geen geduld voor een langzame of graduele oplossing.

 

PSYCHE VAN HET MIDDEL

• Dwars, snel boos en prikkelbaar als grondkarakter.
• Onuitstaanbaar gedrag bij pijn: wordt letterlijk en figuurlijk gek.
• Wispelturig: vraagt om iets en wil het daarna toch niet meer.
• Wil niet aangeraakt of benaderd worden bij klachten.
• Ontroostbaar: geen enkele interventie stelt gerust.
• Emoties worden direct in de maag gevoeld.
• Lichamelijke klachten duidelijk uitgelokt door boosheid of ergernis.
• Overgevoelig voor wind en frisse lucht.
• Angst voor de wind als specifiek psychisch kenmerk.

 

OBSERVATIES TIJDENS DE CONSULTATIE

• Eén wang rood, één wang bleek: klassiek en pathognomonisch kenmerk bij acute klachten.
• Kind wil opgenomen en rondgedragen worden; dit is de enige manier om het te kalmeren.
• Weigert de dokter; wil niet aangeraakt of toegesproken worden.
• Kind raakt heel snel buiten zichzelf van de pijn of ergernis.
• Ouders lopen 's nachts soms uren rond met het kind om het te kalmeren.
• Roept irritatie en woede op bij de omgeving door zijn gedrag.
• Warm, transpirend gezicht bij pijnklachten.

 

SPECIFIEKE KENMERKEN BIJ KINDEREN

• Het middel bij uitstek tijdens de tandjesperiode.
• Moeilijke dentitie met complicaties: diarree, oorpijn, schreeuwen en slapeloosheid.
• Diarree ruikt naar rotte eieren; groenachtig en slijmerig van karakter.
• Oorpijn verergert door wind en aanraken.
• Hoest tussen 21 uur en middernacht; breath holding spells.
• Hete voeten 's nachts: worden buiten de dekens gestoken.
• Enkel te kalmeren door op te nemen en rond te dragen.
• Wil tijdens ziek zijn absoluut niet aangeraakt of toegesproken worden.

 

LICHAMELIJKE KLACHTEN EN LOKALE SYMPTOMEN

• Zenuwstelsel en pijn: neuralgieën met doofheidsgevoel van de aangedane delen; pijn wordt als ondraaglijk ervaren.
• Oren: otitis media met pijn die verergert door wind en aanraking; typisch bij kinderen in de tandjesperiode.
• Maag-darmkanaal: maag- en buikklachten door koffie en emoties; diarree met geur van rot ei; nausea bij pijn.
• Gynaecologie: dysmenorroe; moeilijke partus met zeer pijnlijke en onregelmatige weeën; hevige krampen.
• Luchtwegen: hoest die verergert tussen 21 en 24 uur; breath holding spells bij kinderen.
• Slaap: slapeloosheid door pijn en ergernis; kind kan enkel in slaap vallen door gedragen te worden.
• Algemeen: overgevoeligheid voor pijn met dorst en warm zweet bij pijn; doofheidsgevoel in aangedane delen; verergering door boosheid, koffie en wind.

 

PALLIATIEVE TOEPASSING

• Bij palliatieve patiënten met ondraaglijke, extreem gevoelde pijn ondanks adequaat pijnmanagement.
• Bij agitatie en onhanteerbaar gedrag ten gevolge van pijn in de terminale fase.
• Bij patiënten die alle hulp afwijzen maar toch aandacht opeisen: de paradoxale houding van Chamomilla.
• Bij dyspnoe of andere symptomen die verergeren bij aanraking of benadering.
• Bij terminale onrust met een uitgesproken emotionele component (pijn door boosheid, ergernis of opgekropte emoties).
• Als acuut middel bij krampen of koliekaanvallen in de palliatieve fase.

 

MODALITEITEN EN VOEDINGSPATROON

Verlangens:

• Koude dranken
• Brood
• Zuur

Aversies:

• Bier
• Koffie
• Warme dranken

Beter door (>):

• Gedragen worden
• Warmte
• Zweten

Slechter door (<):

• Woede en ergernis
• Dentitieperiode
• Koffie
• Nacht
• 9 uur en 21 uur
• Wind
• Kouvatten
• Droog weer

 

REPERTORISATIETERMINOLOGIE

1. MIND; IRRITABILITY; pain, from — Psyche; Prikkelbaarheid; door pijn (ondraaglijk gedrag bij pijnklachten; explosieve reactie)
2. MIND; CAPRICIOUSNESS — Psyche; Grilligheid (vraagt om iets en wil het daarna toch niet; wispelturig)
3. MIND; CARRIED; desires to be — Psyche; Gedragen worden; wil (enig effectief kalmatiemiddel bij kinderen in pijn)
4. MIND; ANGER; complaints, from — Psyche; Boosheid; door klachten (lichamelijke klachten na woede en ergernis als causale factor)
5. FACE; DISCOLORATION; red; one side — Gelaat; Verkleuring; rood; één zijde (één wang rood, één wang bleek; pathognomonisch kenmerk)
6. GENERALS; PAIN; unbearable — Algemeenheden; Pijn; ondraaglijk (pijn als kerngewaarwording; drijft tot wanhoop)
7. EAR; PAIN; wind, from — Oor; Pijn; door wind (otitis media verergert bij wind; kenmerkend voor Chamomilla)
8. RECTUM; DIARRHEA; dentition, during — Rectum; Diarree; tijdens het tanden krijgen (diarree met geur van rot ei als complicatie van dentitie)

 

DIFFERENTIAALDIAGNOSE: VERGELIJKBARE MIDDELEN

Cina (Cina)

• Kies voor Cina bij een dwars, prikkelbaar kind dat niet aangeraakt wil worden, met wurmklachten, neusboren en tandenknersen.
• Het beslissende onderscheid: Cina heeft een specifieke etiologie van wormbesmetting en een constante, blinde woede zonder de typische grilligheid of het verlangen naar draagcomfort van Chamomilla.

Nux vomica (Nux-v.)

• Kies voor Nux-v. bij een prikkelbaar, ambitieus persoon met verergering door koffie, overgevoeligheid voor alle prikkels en maag-darmklachten na overmatig eten of drinken.
• Het beslissende onderscheid: Nux-v. is gedreven, controlebehoeftig en functioneel gericht; de ontroostbare, grillige pijnexpressie en de éénzijdige rode wang van Chamomilla ontbreken.

Coffea cruda (Coff.)

• Kies voor Coff. bij overgevoeligheid voor pijn met opwinding, slapeloosheid door overweldigende blijdschap of gedachten, en verergering van klachten door koffie.
• Het beslissende onderscheid: Coff. heeft een euforische, opgewonden toon; de boosheid, het grillige gedrag en het verlangen om gedragen te worden zijn bij Coff. afwezig.

Belladonna (Bell.)

• Kies voor Bell. bij plotselinge, hevige pijn met hoog opgezette koorts, rood gelaat, droge hitte en gevoeligheid voor licht en geluiden.
• Het beslissende onderscheid: Bell. heeft een acuut, plethorisch beeld met stuwing als centraal mechanisme; de extreme gedragsproblematiek, grilligheid en het verlangen naar draagcomfort van Chamomilla ontbreken.

Antimonium crudum (Ant-c.)

• Kies voor Ant-c. bij een dwars, lastig kind dat niet aangeraakt wil worden, met wit tongbeslag, verergering door warmte en een uitgesproken aversie voor eten.
• Het beslissende onderscheid: Ant-c. is sentimenteel en introvert van karakter, heeft wit tongbeslag als leidend symptoom en mist de explosieve pijnreactie en de typische dentitiecomplicaties van Chamomilla.